Recensie
Why do people hate America? Roept meer vragen dan antwoorden op
Babel december 2004
Dat veel mensen gevoelens van antipathie koesteren tegen Amerika is niets nieuws. De nasleep van de aanslagen op Amerika van 11 september 2001 heeft voor veel negatieve gevoelens gezorgd. Er zijn sindsdien meerdere boeken verschenen die ingaan op de vraag waarom Amerika in zo’n slecht daglicht staat. Een van die boeken is de internationale bestseller Why do people hate America?. Het boek is dit jaar verschenen in een nieuwe uitgave, en is toe aan zijn achtste druk.
“Why do they hate us?”, vraagt een vrouw kort na de aanslagen via de camera van een journalist aan de wereld. Deze vraag, die Amerikanen zichzelf sinds 9/11 wel vaker hebben gesteld, is het uitgangspunt geworden van het boek Why do people hate America? Het is een legitieme vraag, die meteen iets zegt over het gebrek aan inzicht dat Amerikanen hebben in hoe hun acties overkomen op de rest van de wereld. Tot zover dus een veelbelovend begin van een boek dat lijkt in te spelen op actuele gevoelens. Helaas reikt dat veelbelovende begin niet veel verder dan de kaft.
Het eerste dat opvalt bij het openslaan van het boek is dat de auteurs Ziauddin Sardar en Merryl Wyn Davies niet Amerikaans zijn, maar Engels. De vraag ‘Why do they hate us?’ is dus ingepikt door twee Britten die meer dan welwillend zijn deze vraag voor de Amerikanen te beantwoorden. En niet alleen dat: ze geven er ook nog eens gratis en voor niets tips en adviezen bij hoe Amerika het beter zou kunnen doen. Aan Europese zelfingenomenheid dus geen gebrek.
De auteurs proberen aan het begin van het boek het doel dat ze ermee hebben uiteen te zetten: ‘Our purpose in this book is to argue that hatred is the worst possible basis for human relations, especially between nations’, maar als een erg helder doel klinkt dit niet. Ook wekken ze de indruk dat hun boek goed beargumenteerd is, maar ze geven alvast even een vooruitblik op het traktaat dat komen gaat met de zin: ‘This is not a book about the positives sides of the United States: those looking for a straightforward counterblast to the hatred expressed for America should stop reading now’. En daarmee voel je eigenlijk al een beetje aan welke kant het boek opgaat. Het boek doet namelijk denken aan Stupid White Men van Michael Moore. “Maar dan slechter”, voegt prof.dr. Ruud Janssens, hoogleraar Amerikanistiek, met wie ik in gesprek ging over dit boek, direct toe. “Michael Moore is zelf Amerikaan, dus dan bekritiseert hij in ieder geval nog zijn eigen land”.
Vervolgens wordt er in het boek een opsomming van redenen, culturele fenomenen, vlagen geschiedenis en lijsten met militaire interventies en economische manipulaties gegeven. Dit alles om aan te geven dat het bijna onmogelijk is om positief te zijn over Amerika. “Het is een mix van alles en veel dingen zijn niet duidelijk uitgewerkt. Hierdoor is Why do people hate America? een beetje verwarrend en roept het meer vragen dan antwoorden op”, aldus Janssens. “Bovendien zijn er in het boek geen onderzoeken opgenomen die laten zien hoeveel mensen er nu werkelijk negatief denken over Amerika, terwijl die er wel zijn. Er is weinig nieuw onderzoek gedaan in het boek om de onderbouwing te verbeteren, waardoor de argumenten die de schrijvers aandragen een beetje losse flodders worden".
Maar misschien wel de belangrijkste kritiek die Janssens heeft op Why do people hate America? is dat hij het boek niet genuanceerd genoeg vindt. “Het is net zoals met die mensen die mensen die de ruiten van de McDonalds ingooien, maar wel een Levi’s spijkerbroek dragen. Blijkbaar kan dat samengaan. Mensen vinden sommige dingen van een bepaalde cultuur niet goed en andere dingen wel. Ze pikken eruit wat ze aanspreekt. Op die manier is de Amerikaanse invloed wel aanwezig, maar niet overheersend. Een cultuur veramerikaniseert niet meteen. Mensen beslissen uiteindelijk zelf wat ze wel en niet accepteren”. Dergelijke nuanceringen zijn in het boek nauwelijks te vinden. Daar wordt vurig gesproken over de wereldwijde culturele overheersing die Amerika constant probeert te verkrijgen en over de expansiedrift die het land zou hebben. Ook dat ziet Janssens anders: “Amerika zit in Afghanistan en Irak en daar willen ze het liefst zo snel mogelijk weg”. Volgens hem zit de Amerikaanse expansiedrang vooral in de economie. “Amerikaanse bedrijven willen winst maken en handelen in het belang van het verkrijgen van winst. Dat ze daarvoor in landen gaan zitten die lagere lonen hebben is misschien niet goed, maar zo werkt het wel”.
Why do people hate America? Zit vol met uitspraken en veronderstellingen waar dergelijke nuanceringen op losgelaten kunnen worden. Voor wie een fervent Amerika-hater is en graag nog eens bevestigd wil worden in zijn vooroordelen over alle slechte dingen die Amerika doet, is dit misschien een smakelijk hapje. Wie echter wat meer over het onderwerp wil weten en graag eens nieuwe punten en invalshoeken wil lezen, kan zich bij dit boek de moeite van het lezen besparen.
Babel december 2004
Dat veel mensen gevoelens van antipathie koesteren tegen Amerika is niets nieuws. De nasleep van de aanslagen op Amerika van 11 september 2001 heeft voor veel negatieve gevoelens gezorgd. Er zijn sindsdien meerdere boeken verschenen die ingaan op de vraag waarom Amerika in zo’n slecht daglicht staat. Een van die boeken is de internationale bestseller Why do people hate America?. Het boek is dit jaar verschenen in een nieuwe uitgave, en is toe aan zijn achtste druk.“Why do they hate us?”, vraagt een vrouw kort na de aanslagen via de camera van een journalist aan de wereld. Deze vraag, die Amerikanen zichzelf sinds 9/11 wel vaker hebben gesteld, is het uitgangspunt geworden van het boek Why do people hate America? Het is een legitieme vraag, die meteen iets zegt over het gebrek aan inzicht dat Amerikanen hebben in hoe hun acties overkomen op de rest van de wereld. Tot zover dus een veelbelovend begin van een boek dat lijkt in te spelen op actuele gevoelens. Helaas reikt dat veelbelovende begin niet veel verder dan de kaft.
Het eerste dat opvalt bij het openslaan van het boek is dat de auteurs Ziauddin Sardar en Merryl Wyn Davies niet Amerikaans zijn, maar Engels. De vraag ‘Why do they hate us?’ is dus ingepikt door twee Britten die meer dan welwillend zijn deze vraag voor de Amerikanen te beantwoorden. En niet alleen dat: ze geven er ook nog eens gratis en voor niets tips en adviezen bij hoe Amerika het beter zou kunnen doen. Aan Europese zelfingenomenheid dus geen gebrek.
De auteurs proberen aan het begin van het boek het doel dat ze ermee hebben uiteen te zetten: ‘Our purpose in this book is to argue that hatred is the worst possible basis for human relations, especially between nations’, maar als een erg helder doel klinkt dit niet. Ook wekken ze de indruk dat hun boek goed beargumenteerd is, maar ze geven alvast even een vooruitblik op het traktaat dat komen gaat met de zin: ‘This is not a book about the positives sides of the United States: those looking for a straightforward counterblast to the hatred expressed for America should stop reading now’. En daarmee voel je eigenlijk al een beetje aan welke kant het boek opgaat. Het boek doet namelijk denken aan Stupid White Men van Michael Moore. “Maar dan slechter”, voegt prof.dr. Ruud Janssens, hoogleraar Amerikanistiek, met wie ik in gesprek ging over dit boek, direct toe. “Michael Moore is zelf Amerikaan, dus dan bekritiseert hij in ieder geval nog zijn eigen land”.
Vervolgens wordt er in het boek een opsomming van redenen, culturele fenomenen, vlagen geschiedenis en lijsten met militaire interventies en economische manipulaties gegeven. Dit alles om aan te geven dat het bijna onmogelijk is om positief te zijn over Amerika. “Het is een mix van alles en veel dingen zijn niet duidelijk uitgewerkt. Hierdoor is Why do people hate America? een beetje verwarrend en roept het meer vragen dan antwoorden op”, aldus Janssens. “Bovendien zijn er in het boek geen onderzoeken opgenomen die laten zien hoeveel mensen er nu werkelijk negatief denken over Amerika, terwijl die er wel zijn. Er is weinig nieuw onderzoek gedaan in het boek om de onderbouwing te verbeteren, waardoor de argumenten die de schrijvers aandragen een beetje losse flodders worden".
Maar misschien wel de belangrijkste kritiek die Janssens heeft op Why do people hate America? is dat hij het boek niet genuanceerd genoeg vindt. “Het is net zoals met die mensen die mensen die de ruiten van de McDonalds ingooien, maar wel een Levi’s spijkerbroek dragen. Blijkbaar kan dat samengaan. Mensen vinden sommige dingen van een bepaalde cultuur niet goed en andere dingen wel. Ze pikken eruit wat ze aanspreekt. Op die manier is de Amerikaanse invloed wel aanwezig, maar niet overheersend. Een cultuur veramerikaniseert niet meteen. Mensen beslissen uiteindelijk zelf wat ze wel en niet accepteren”. Dergelijke nuanceringen zijn in het boek nauwelijks te vinden. Daar wordt vurig gesproken over de wereldwijde culturele overheersing die Amerika constant probeert te verkrijgen en over de expansiedrift die het land zou hebben. Ook dat ziet Janssens anders: “Amerika zit in Afghanistan en Irak en daar willen ze het liefst zo snel mogelijk weg”. Volgens hem zit de Amerikaanse expansiedrang vooral in de economie. “Amerikaanse bedrijven willen winst maken en handelen in het belang van het verkrijgen van winst. Dat ze daarvoor in landen gaan zitten die lagere lonen hebben is misschien niet goed, maar zo werkt het wel”.
Why do people hate America? Zit vol met uitspraken en veronderstellingen waar dergelijke nuanceringen op losgelaten kunnen worden. Voor wie een fervent Amerika-hater is en graag nog eens bevestigd wil worden in zijn vooroordelen over alle slechte dingen die Amerika doet, is dit misschien een smakelijk hapje. Wie echter wat meer over het onderwerp wil weten en graag eens nieuwe punten en invalshoeken wil lezen, kan zich bij dit boek de moeite van het lezen besparen.
posted by Jacqueline Verheijen at 6:08 PM
0 Comments:
Post a Comment
<< Home