‘Arlington is een kerkhof voor de levenden’

Nederlands Dagblad 18 mei 2005

Washington- Arlington National Cemetery is vooral bekend als de begraafplaats van de vermoorde president John F. Kennedy. Maar er liggen nog meer dan een kwart miljoen andere militairen begraven in de 260 hectare grond die ‘Arlington’ beslaat. Het is de grootste nog in gebruik zijnde militaire begraafplaats van de Verenigde Staten. Dagelijks vinden er gemiddeld zo’n zesentwintig begrafenissen plaats. En de piek moet nog komen.















Grond speelt een belangrijke rol op het in Washington gelegen Arlington National Cemetery. Tuinarchitect Eric Dihle kan er volop zijn liefde kwijt voor alles wat met grond te maken heeft. “Het is echt mijn passie”, zegt Dihle over zijn werk op Arlington National Cemetery, terwijl hij in zijn donkerblauwe van het terrein doorkruist. De tuinarchitect die in Californië afstudeerde, werkt al 20 jaar aan de andere kant van het land. Inmiddels gaat hij niet alleen over “alles wat er in en met de grond gebeurd”, maar is hij ook verantwoordelijk voor de uitvoerende kant van de begrafenissen. Samen met een legertje mensen dat werkzaam is op de begraafplaats zorgt hij voor alles wat er nodig is voor een begrafenis: van het vervoer tot de vlag die op de kist ligt. “Je zoekt steeds naar een balans om het uitvoeren van begrafenissen in overeenstemming te brengen met de bezoekers aan het kerkhof en met de verzorging van de planten”, legt Dihle uit, terwijl hij vol op de rem moet voor een groepje plotseling de weg op rennende scholieren. Wat het meest opvalt is de levendigheid op het kerkhof. Er lopen hordes scholieren joelend rond; je komt regelmatig andere medewerkers van het kerkhof in hun wagens tegen en er staat een militaire colonne opgesteld voor een begrafenis. “Op een congres kreeg ik ooit een bordje van een collega, waarop stond: Kerkhoven zijn voor de levenden. Je kan hier wel zien dat dat waar is”, zegt Dihle. Jaarlijks bezoeken ruim vier miljoen mensen de begraafplaats. Daardoor is het niet zo eenvoudig het terrein mooi te houden. De begroeiing op het kerkhof wordt dan ook streng in de gaten gehouden. “Op de graven zijn alleen versgesneden bloemen in een vaas toegestaan”, legt Dihle uit. “Dat heeft deels te maken met het uniform houden van de graven, maar ook met het feit dat zelfgeplante bloemen makkelijk vertrapt kunnen worden door bezoekers, of dood kunnen gaan als gevolg van de onkruidbestrijding die we hier moeten doen. Zoiets is pijnlijk voor de nabestaanden en willen we dus voorkomen”.

Pesterij
Oorspronkelijk was Arlington niet bedoeld als begraafplaats. De 80 hectare die het gebied aan het begin van de 19e eeuw was, hoorde bij een huis dat van de kleinzoon van George Washington was. Na zijn dood gingen het huis en de grond over op zijn dochter, die met Robert E. Lee trouwde. Lee werd in 1961 een leidende generaal voor het Zuiden in de Amerikaanse Burgeroorlog. Hij en zijn vrouw verhuisden van het terrein. En met reden, want al aan het begin van de oorlog bezette de Federale troepen uit het Noorden Arlington. In 1864 gaf generaal Montgomery Meigs opdracht slachtoffers van de slag bij Bull Run te begraven op het terrein van Arlington House. Dit was niet zozeer om de omgekomen soldaten ten ruste te leggen, als wel een pesterij richting Lee om te voorkomen dat die nog ooit in het huis zou willen wonen. Meigs liet een enorme tombe in de rozentuin recht voor het huis bouwen, om er de resten van zo’n 1800 slachtoffers in te begraven. Dit werd een van de eerste monumenten van de begraafplaats. Na de oorlog keerde Lee niet meer terug naar het huis. Hij stierf in 1870. In 1883 kocht het Congres Arlington van Lees erfgenamen en werd het een officiële militaire begraafplaats.

Wachtlijsten
Door de jaren heen zijn militairen uit alle oorlogen waarbij de Verenigde Staten betrokken waren op Arlington begraven. Ook liggen er bijvoorbeeld omgekomen astronauten. Op dit moment zijn de meeste begrafenissen op het kerkhof van veteranen uit de Tweede Wereldoorlog. Dagelijks sterven er daarvan zo’n 1000 in de VS. De piek wordt pas in 2008 verwacht. Waarschijnlijk zullen er dan zo’n dertig begrafenissen per dag plaatsvinden op Arlington, dat de drukte nu vaak al niet meer aankan. Het probleem is dat de uitvaarten op Arlington militaire begrafenissen zijn die with honor of with full honor worden uitgevoerd. Dit betekend onder meer dat de kist door militairen in uniform begeleidt wordt, soms op een door paarden getrokken kar, en dat er saluutschoten worden afgevuurd. Door al deze maatregelen die voor een begrafenis genomen moeten worden, ontstaan er soms maandenlange wachtlijsten. “Toch hebben nabestaanden daar geen moeite mee”, vertelt Dihle, “Het geeft ze tijd om alles te regelen, en de familie is altijd blij dat hun geliefde met het hun toegekomen respect wordt begraven. Het is meestal heel emotioneel”. Militairen die in Afghanistan of Irak omkomen, hebben prioriteit en worden direct begraven, maar de meeste van deze soldaten worden door hun familie in eigen kring begraven. Er liggen nu zo’n 120 soldaten uit deze oorlogen op Arlington. Alle andere doden moeten wachten. Maar omdat het balsemen van lichamen in de VS heel gewoon is, is het mogelijk lichamen lang te bewaren. Soms worden mensen na hun dood jaren bewaard, tot de partner overlijdt en beiden tegelijk begraven kunnen worden.

Planning
Door de drukte zijn er veel dagen waarop er wel vijf begrafenissen op hetzelfde tijdstip plaatsvinden. De planning is dan ook erg strak. Geen enkele uitvaart duurt langer dan een uur. “We zorgen er wel altijd voor dat er genoeg afstand tussen de begrafenissen is, zodat ze elkaar niet afleiden. Ook houden we bezoekers op afstand tijdens begrafenissen. En we begraven op verschillende plekken op Arlington. Daar zijn mensen wel verbaasd over, maar we begraven niet in rijen of op nummer”, legt Dihle uit. “Soms hebben we opeens nog plekje in een oud deel en begraven we iemand op een stuk waar al 100 jaar niemand meer begraven is”. Dit zijn echt lege plekken, want graven ruimen, daar doen ze niet aan op Arlington. Alle graven zijn permanent en worden betaald door de staat. Maar om recht te hebben op een plek op Arlington moet je wel aan veel eisen voldoen. Daar is een uitgebreid reglement voor opgesteld. Je moet in actieve militaire dienst zitten of daarvan gepensioneerd zijn, je moet bepaalde militaire onderscheidingen hebben of gewond zijn geraakt in actieve dienst. Of je moet president van de Verenigde Staten zijn geweest. Als partner van zo’n militair heb je wel recht om met je man of vrouw begraven te worden; als kind geldt dat alleen maar tot 21 jaar. Op die manier wordt er geprobeerd op een goede manier met de ruimte op Arlington om te gaan, omdat er waarschijnlijk nooit een tijd zal komen dat er geen militairen op Arlington begraven hoeven te worden.
Op de vraag hoe een tuinarchitect uit het zonnige Californië het voor elkaar krijgt twintig jaar op een begraafplaats, geeft Dihle lachend antwoord: “Dat is toch echt het voorrecht van werken op Arlington. Het eren van de mensen die dit land gediend hebben. Arlington is écht een geheiligd oord.”